Blogg Mána Atlasonar.

Mikið hefur verið fjallað um ræðu Davíðs Oddssonar á landsfundi Sjálfstæðismanna í dag. Ræðan er eins og við var að búast afar skemmtileg, en að vanda nýtur Davíð ekki sannmælis í fjölmiðlum við fréttaflutning af henni.

Það sem flestir hafa gripið á lofti er að Davíð hafi líkt sér við Jesú Krist. Davíð rifjaði upp sögu af helgileik grunnskólabarna á Flateyri, sem Einar Oddur heitinn sagði honum frá, og fjallaði um fæðingu Jesú Krists. Davíð sagðist þó telja annan kafla Nýja testamentisins:

„…eiga betur við mínar aðstæður, þó örlítið breytt.

Þeir þrjótar sem krossfestu Krist létu tvo óbótamenn honum til hvorrar handar á krossinum. En þegar verklausa minnihlustastjórnin hengdi þrjótinn Davíð, þá létu þau sig hafa það að hengja tvo strangheiðarlega og vandaða heiðursmenn, manninum sem þau þóttust eiga grátt að gjalda svona til samlætis.”

Ef einhverjum er líkt við persónur Biblíunnar þá er Davíð líkt við Dismas eða Gestas. Hann segir aðstæðurnar svipaðar, en þó breyttar, og á þá við öfugar. Í stað þess að einn góður sé hengdur með tveimur þrjótum séu tveir góðir hengdir með einum þrjóti, þ.e. sjálfum sér.

Í fréttum Stöðvar tvö sagði fréttamaðurinn hins vegar um Davíð: ,,Hann byrjaði á því að ræða stöðu sína í Seðlabankanum, og líkti sér meðal annars við Jesú Krist.”

Á visir.is stendur: ,,Hann sagði Jóhönnu Sigurðardóttur líta dálítið út eins og álfur út úr hól og ræddi einnig um starfslok sín í Seðlabankanum, sem hann líkti við krossfestingu Krists,” í grein sem skrifuð var undir fyrirsögninni ,,Líkti starfslokum sínum við krossfestingu Krists.”

Vel að merkja er bútur úr ræðunni um þessa krossfestingarmyndlíkingu birtur í frétt Vísis innan gæsalappa…og þar er rangt eftir Davíð haft! Hann sagði ekki það sem þarna er innan gæsalappa, svo einfalt er það.

Í frétt Ríkisútvarpsins stendur: ,,Davíð líkti brottrekstri sínum úr embætti seðlabankastjóra við krossfestingu Jesú krists, þar hafi Samfylkingin og Vinstri græn álitið hann þrjótinn en í hefndaræði sínu ákveðið að krossfesta tvo seðlabankastjóra í leiðinni.”

Aftur bara skáldskapur.

Og í kvöldfréttum Ríkissjónvarpsins sagði fréttamaðurinn um Davíð: ,,Þá líkti hann brottrekstri sínum úr Seðlabankanum við krossfestingu Jesú Krists.”

Eflaust mætti tína til fleiri dæmi. Þetta eru ágæt dæmi um það hvernig fjölmiðlamenn landsins virðast líta á það sem skyldu sína að reka markvissan áróður gegn Davíð Oddssyni og afbaka og véfengja allt sem hann segir. Vissulega er ágætt fyrir fjölmiðla að vera gagnrýnir, en þeirra meginhlutverk hlýtur að vera að færa fólkinu í landinu (þjóðinni, hvorki meira né minna) sem réttastar og gleggstar upplýsingar um það sem er að gerast.

Nema hvað, aðrir eiga eflaust eftir að skrifa nóg um Davíð og hans tal. Mér fannst bara svo merkilegt hvernig helstu fjölmiðlar sögðu allir að Davíð hefði líkt sjálfum sér við Jesú, þegar hann gerði það augljóslega ekki.

En fyrst talað er um krossfestinguna þá hefur mér alltaf þótt sálmur sem heitir ,,Ég kveiki á kertum mínum” afskaplega fallegur, en hann fjallar einmitt um krossfestinguna. Birti eitt erindi úr honum hér fyrir neðan.

Þín braut er þyrnum þakin,
hver þyrnir falskur koss.
Ég sé þig negldan nakinn
sem níðing upp á kross.
Ég sé þig hæddan hanga
á Hausaskeljastað.-
Þann lausnardaginn langa
var líf þitt fullkomnað.

Það að skrifa BA-ritgerð er aðeins meiri vinna en ég áttaði mig á þegar ég ákvað að gera það. Þegar ég ákvað efni til að skrifa um, þ.e. málskostnaðarákvarðanir í einkamálum, fannst mér það spennandi efni af því að í öllum dómum er ákvörðun um málskostnað en ég var ekki klár á hvernig reglur um slíkt virkuðu.

Það að komast til botns í því hvaða reglur gilda þarna um er erfiðara en ég hélt. Dómar þar sem fjallað er um málið eru sárafáir og íslenskir fræðimenn á sviði einkamálaréttarfars hafa yfirleitt ekki eytt meira en einni blaðsíðu í málið. Greinargerð með einkamálalögum segir manni lítið og því hef ég neyðst til að leita á náðir danskra, sænskra og norskra fræða. Ég verð svo bara að treysta því að íslenskir dómstólar telji sig fylgja þeim reglum sem þar koma fram, en það er engin leið að ráða af lestri dóma hvort svo sé.

Eitt atriði í greinargerðinni með núgildandi einkamálalögum er hins vegar alveg magnað. Í 1. mgr. 130. gr. laganna stendur:

Sá sem tapar máli í öllu verulegu skal að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað.

Í fyrri lögum (nr. 85/1936) var ekki þessi fyrirvari, ,,að jafnaði”, heldur stóð einfaldlega ,,Sá, er tapar máli í öllu verulegu, skal dæmdur til að greiða gagnaðilja sínum málskostnað”.

Um breytinguna sem varð með lögum nr. 91/1991 stendur í greinargerð með ákvæðinu:

Í 1. mgr. 130. gr. kemur fram að aðili, sem tapar máli, verði að jafnaði dæmdur til að greiða gagnaðila sínum málskostnað. Í 1. mgr. 177. gr. laga nr. 85/1936 er fortakslaus skylda til þess að dæma aðila til greiðslu málskostnaðar við þessar aðstæður, en í dómaframkvæmd hefur þeirri reglu ekki verið fylgt alls kostar. Þykir eðlilegra að breyta orðalagi hér til samræmis við þá staðreynd.

Hefði ekki verið eðlilegra að dómstólar breyttu dómum sínum til samræmis við þá staðreynd að lagaákvæðið var alveg skýrt, frekar en að Alþingi breyti lögunum til samræmis við það hvað dómararnir dæma?

Það er erfitt að vera pínulítill þegar kemur haglél

Í dag fór ég að taka myndir og tók m.a. myndina hér fyrir ofan. Þegar ég var að eltast við fuglana í dag niðri í fjöru fannst mér dáldið magnað að fylgjast með þessum pínulitlu greyjum standa alveg ofan í briminu, sem var nokkuð öflugt í veðurfari dagsins. Ég beið alltaf eftir að það kæmi alda sem færði fuglahópinn í kaf, en þeir voru furðuflinkir að finna sér réttan stað til að standa á í haglélinu þannig að ég þyrði ekki nær en sjórinn næði þeim samt ekki.

Ástæða þess að ég er að skrifa þetta er að þegar ég tók myndina datt mér í hug texti úr Kristnihaldi undir jökli eftir Halldór Laxness, en í þeirri bók segir séra Jón Prímus í útfararpredikun:

Ef til er almætti í himinngeimnum, þá er það í snjótitlíngum. Hvað sem á dynur, snjótitlíngurinn lifir af; stórhríðirnar eru ekki fyr um götur geingnar en hann er orðinn sólskríkja.

Ég átta mig á því að á myndinni er ekki snjótittlingur heldur sendlingur, en þetta hlýtur að eiga við um smáfugla á Íslandi almennt.

Hugsanagangur sumra er rökréttari en annarra, það er nú bara staðreynd.

Bróðir minn vinnur á pizzastað auk þess að vera í framhaldsskóla. Á þessum ágæta pizzastað svarar hann stundum í síma. Hann sagði mér í gær að það gerist oft að einhver hringi þegar er mikið að gera og nokkurn veginn svona samtal eigi sér stað:

Vífill: ,,Galito góðan dag.”
Viðskiptavinurinn: ,,Góðan dag. Er löng bið í pizzu ef maður pantar núna?”
Vífill: ,,Það er svona sirka hálftími, það er dáldið mikið að gera.”
Viðskiptavinurinn: ,,Já ég skil, ég hringi þá frekar aftur á eftir.”

Tuttugu mínútum síðar hringir sá sami og þetta samtal eða ígildi þess á sér stað:

Vífill: ,,Galito góða kvöldið.”
Viðskiptavinurinn: ,,Gott kvöld. Hvað er löng bið ef maður pantar pizzu núna?”
Vífill: ,,Það eru svona 20 mínútur sirka.”
Viðskiptavinurinn: ,,Ókei gott. Ég ætla að fá tvær pítsur….”

Og svo framvegis. Með þessu móti finnst viðskiptavininum hann greinilega bíða í styttri tíma eftir kvöldmatnum, þó að hann bíði í raun og veru í lengri tíma. Eflaust er þetta verðugt rannsóknarefni fyrir sálfræðinga.

Ef maður flettir upp á Davíði Oddssyni á frjálsa alfræðiritinu Wikipedia má finna ýmsan fróðleik um kappann. Besti kaflinn er þó sá sem fjallar um frjálshyggjuna, en þar stendur:

The group included Þorsteinn Pálsson, Geir H. Haarde, Jón Steinar Gunnlaugsson, Kjartan Gunnarsson, Magnús Gunnarsson, Brynjólfur Bjarnason and Hannes Hólmsteinn Gissurarson, and they published the magazine Eimreiðin from 1972 to 1975; in the following years they followed with interest what was happening in the United Kingdom under Margaret Thatcher and in the United States under Ronald Reagan; they also read books and articles by and about Milton Friedman, Salma Hayek and James M. Buchanan, who all visited Iceland in the early 1980s and whose messages of limited governments, privatisation, and liberalisation of the economy had a wide impact.

Ég veit ekki hvort þetta stafar af fáfræði eða húmor, en Salma Hayek hefur ekki talist til mestu frjálshyggjuspekúlanta. Mögulega er átt við Friedrich August von Hayek.

Engu að síður mjög fyndið.

Hér fyrir neðan er mynd af Salma Hayek:

Þegar við fáum verkefni í skólanum þá er næstum alltaf sett einhver hámarkslengd á þá úrlausn sem má skila. Bæði er það kennaranum til hægðarauka en þetta er líka til þess fallið að koma í veg fyrir að fólk skrifi of mikið af blaðri sem ekki tengist efninu sem er til umfjöllunar í verkefnin sín.

Nú virðast vera einhverjar líkur á að Alþingi muni setja einhverjum fyrir það verkefni að semja ,,nýja stjórnarskrá”. Mér finnst það afskaplega vitlaus hugmynd að ætla að búa til nýja stjórnarskrá mitt í allri ringulreiðinni, það er þá farið að minna fullmikið á ákveðið Þýskaland fyrir rúmlega 60 árum eða svo (þar var kveikt í þinghúsinu, líkt og reynt var hér, og það geta allir prófað að skipta út orðinu ,,auðmenn” fyrir orðið ,,gyðingar” í dægurþrasi samtímans og séð hvort þær setningar hringja ekki einhverjum bjöllum…).

En segjum svo að mönnum sé alvara með því að búa til nýja stjórnarskrá og að til þess verði kjörinn einhver annar stjórnarskrárgjafi en við höfum búið við hingað til. Þá verða væntanlega kosnir nokkrir tugir uppgjafa pólitíkusa, kverúlanta og annarra á stjórnlagaþing. Frumvarp um stjórnlagaþingið verður lagt til einhverntíman á næstunni.

Ég legg til að í því frumvarpi verði sett lengdartakmörk á þá stjórnarskrá sem stjórnlagaþingið á að gera, og ég legg til að þau takmörk séu að hún verði að passa á eitt blað. Sú stjórnarskrá sem við höfum núna (og sumir virðast telja að ekki þurfi að fara eftir, bara svona allt í einu af því bara) passar á eitt blað ef prentað er báðum megin á blaðið (í tveggja dálka uppsetningu á althingi.is).

Það er ágætt að miða við eitt blað. Þá komast helstu grunnréttindi sem á að tryggja fyrir í stjórnarskránni en um leið er komið í veg fyrir að einhverjar aukareglur, sem ekki eiga neitt erindi í stjórnarskrá, rati þangað inn. Í stjórnarskrá eiga bara að vera grunnreglur sem flestir ættu að geta verið sammála um. Þær eru bara einfaldlega ekki fleiri en svo að eitt A4 blað á að rúma þær með léttum leik. Þannig mætti koma fyrir svipuðum mannréttindaákvæðum og er að finna í stjórnarskránni núna. Þar er að finna það sem kallað er ,,fyrstu og aðra kynslóð” mannréttinda, en allt umfram það eru ekki lengur bara grunnreglur sem eru ómissandi heldur eitthvað sem ætti þá frekar heima í almennum lögum.

Ég vona að menn hafi vit á að bíða rólegir með að hræra í stjórnskipuninni, en vilji þeir endilega floga í henni þá vona ég að þeir hafi vit á að hafa ,,nýju stjórnarskrána” stutta og hnitmiðaða.

Hér fyrir neðan má sjá mynd af þremur stjórnarskrám. Lengst til vinstri er stjórnarskrá Evrópusambandsins, sem enn hefur ekki tekist að troða upp á fólkið sem býr innan ESB, þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir yfirstjórnarinnar í Brussel til að koma í veg fyrir að vilji almennings hafi nokkurt vægi. Hún er rúmlega 500 blaðsíður, sem endurspeglar ágætlega hversu flókið stjórnskipulag þessa fyrirbæris er. Í miðjunni er stjórnarskrá Bandaríkjanna, sem sett var á stjórnlagaþingi á sínum tíma. Hún var upphaflega fjórar handskrifaðar síður (og þar af var helmingur af fjórðu síðunni undirskriftir) en hefur lengst eitthvað síðan 1787. Lengst til hægri er svo okkar ágæta íslenska stjórnarskrá sem heldur sig við efnið, þ.e. grundvallaratriðin. Hún er ágætlega læsileg prentuð á eitt blað.